President Paul Kruger.

Die Engelse het op die gevoelens van die Boere gespeel deur vir hulle in ‘n skrywe te laat weet dat die Boere hulle moet onderwerp want dit sal die brug tot selfbestuur wees.


Nadat hierdie brief aan die burgers voorgelees is het Kruger die volgende gesê: “Burgers verstaan julle die brief van die Engelse regering? Ek sal vir julle duidelik maak wat ek onder hierdie selfregering sien: Steek julle kop eers in die strop sodat ek julle kan ophang, dan kan julle met julle bene so vry skrop as wat julle wil.”


Kort hierna sou ‘n wetsontwerp vir die federasie van Suid-Afrika in die Kaapse parlement behandel word. Dit was vir die Transvalers belangrik dat hierdie wetsontwerp skipbreuk lei want indien dit bekragtig sou word, kon die anneksasie nie herroep word nie.


Gevolglik het Kruger en Joubert na Kaapstad gereis waar hulle met verskeie parlementslede gesels het. Kruger het dit benadruk dat die Transvaal nooit in ‘n federasie sou berus nie. “ Moenie julle hande was in die bloed van julle broers nie.” Het hy gewaarsku. Dit het hom geluk om die voorgenome planne van ‘n federasie te verydel.

Gedurende die besoek aan die Kaap is hulle ook uitgenooi om sir Bartle Frere te besoek. Dit het beide geweier. Die versoek is herhaal en daarop het Kruger gesê: Ëk sal gaan as u my sê watter sit Bartle Frere dit is wat begeer om met ons te praat, want ek ken vier van hulle. Die eerste het by Kleinfontein na ons gekom en gesê dat hy nie met die swaard kom nie, maar in vrede. Tog het ek in die blouboek gesien dat ook ‘n sir Bartle Frere – dus die tweede – op dieselfde dag aan die Engelse geskryf het: ‘As ek net genoeg soldate en kanonne gehad het, sou ek die oproermakers uitmekaar gejaag het.’ Die derde sir Bartle Frere het in sy antwoord op ons versoekskrif om die anneksasie tot niet te verklaar, gesê dat hy aan die Engelse regering geskryf het dat hy sowat 4,000 vooraanstaande Boere ontmoet het en dat hulle petisie ernstige oorweging verdien; terwyl ek op dieselfde datum in die blouboek sien dat ‘n vierde sir Bartle Frere geskryf het dat dit net ‘n klompie oproermakers was wat hy ontmoet het. As u my sê watter een van die vier sir Bartle Freres ons wens te spreek, dan sou ons u uitnodiging in oorweging kon neem.


Nodeloos om te sê was daar nie ‘n verdere uitnodiging nie.


Bron: Die Gedenkskrifte van Paul Kruger: Bienedell Uitgewers

0 views

Volksraad Verkiesing Kommissie

© Copyright: VVK
No part of this website may be reproduced or transmitted in any form or by any means, 
electronic or mechanical, including photocopying, recording or by any information storage and retrieval system, without written premission in writing from the VVK.